Sociaal-economische weerslag van de Haven van Brussel: meer dan 350 bedrijven en 12.000 directe en indirecte jobs

Charles Jonet, voorzitter van de Haven van Brussel heeft vandaag 26 november 2010 de resultaten bekend gemaakt van het laatste onderzoek betreffende het sociaaleconomisch belang van de Brusselse havenondernemingen. De presentatie van dit onderzoek gebeurde in aanwezigheid van Brigitte Grouwels, Brussels minister bevoegd voor de Haven van Brussel. Het betreft hier de vierde enquête van dit type dat verwezenlijkt werd door het Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid van Actiris, in samenwerking met de Nationale Bank van België. De studie werd verricht voor de jaren 2006 tot 2009.

Tewerkstelling.

In 2008 verschaften de havenactiviteiten direct werk aan 5.645 werknemers (5.019 voltijdse equivalenten). Dit cijfer is lichtjes gestegen in 2007 (+0,8 %) en vooral in 2006 (+4 %).

De directe tewerkstelling gegenereerd door de havenactiviteiten is goed voor 6.500 werkposten. De globale tewerkstelling, direct en indirect, die door de Brusselse havenactiviteiten voortgebracht wordt mag dus geraamd worden op 12.000 eenheden.

Het havengebied blijft trouwens een belangrijke reserve voor laaggeschoolde arbeiders: bij de havenarbeiders valt 51,1 % onder het arbeidersstatuut, tegenover slechts 19,3 % op gewestelijk niveau. Daar tegenover staat dat slechts 19,8 % van de werknemers hooggeschoold zijn (19,8 % tegen 50,5 % binnen het Brussels Hoofdstedelijk Gewest).

Een ander pluspunt is dat er minder precaire jobs zijn dan in de rest van het gewest omdat de contracten van onbepaalde duur de algemene regel zijn (97,6 % tegen 89,6 % op Brussels niveau), evenals de voltijdse contracten (92,2 % tegen 79,4 %). En de jobs voor jongeren en oudere werknemers ten slotte zijn ook talrijker dan in het gewest (- 25-jarigen: 7,9 % tegen 6,3 %; 45-plussers: 37,6 % tegen 33,8 %).

Ondernemingen.

360 bedrijven werden opgenomen in het kader van deze studie, dus een relatief stabiel aantal in vergelijking met 2006 (nagenoeg 350). 12,6 % onder hen zijn bedrijvig in de industrie, 87,4 % in de dienstensector (waaronder de logistiek en de groothandel). Het aandeel KMO's blijft ook stabiel sinds 2006: 87 %, dus iets minder dan het gewestelijk gemiddelde. De gemiddelde grootte van de havenbedrijven is 32 werknemers per onderneming.

De Brusselse verankering van de havenbedrijven is de laatste jaren toegenomen : 84,9 % onder hen hebben hun 'decision center' binnen het Brussels Gewest en voor 75,8 % onder hen is dit in het havendomein zelf (tegen 74 % en 66 % in 2006).

Een Brusselse verankering die andermaal bevestigd werd door de commerciële banden: 1/3^de van de havenondernemingen realiseert 100 % van haar omzet binnen het gewest terwijl 2/3^den er de helft realiseren. Deze bijzonder hoge verhoudingen tonen ook eens te meer de rol van logistieke tussenschakel aan die tussen de haven en haar betrokkenheid met de gewestelijke economie bestaat.

 

Toegevoegde Waarde.

In 2008, was de directie toegevoegde waarde voortgebracht door de Brusselse havenondernemingen 679,6 miljoen €.

Tussen 2007 en 2008, is de toegevoegde waarde in de haven van Brussel met 6,5 % vooruitgegaan (+10,9 % tussen 2006 en 2008). Op Belgisch niveau is het enkel Oostende die het beter deed voor de toegevoegde waarde (+9,1 %).

De indirecte toegevoegde waarde die in 2008 door de haven van Brussel voortgebracht werd, wordt door de Nationale Bank van België op 514,3 miljoen € geraamd met andere woorden een totale toegevoegde waarde (direct en indirect) van meer dan 1,2 miljard €, voorgebracht door de Brusselse havenactiviteiten op Belgisch niveau in 2008.

Investeringen.

In de periode 2006-2009, hebben ¾^de van de havenondernemingen geïnvesteerd, meer bepaald in vastgoed. Spijts de onzekerheid, onder meer te wijten aan de economische context hebben nog de helft projecten in die zin voor de komende twee jaar, tegenover 1/3^de bij de vorige enquête. De wil van de havenondernemingen om zich te handhaven en zich in de Brusselse haven verder te ontplooien valt op in het type verrichte of geplande investering: behalve vastgoed zijn de aankoop van machines, werktuigen en materieel, onder meer voor het transport en de logistiek, de meest genoemde types investering.

Vestigingen.

De ondernemingen stellen gemiddeld 35 personen per hectare te werk en dat gaat tot 43 personen per hectare in de productie/transformatie bedrijven.

Zoals de verschillende investeringsprojecten aangetoond hebben, wensen de havenbedrijven hun huidige activiteiten te ontwikkelen en nieuwe te creëren: 27% onder hen willen hun oppervlakte uitbreiden (tegenover ongeveer 13% bij de vorige enquête). Dit ligt echter beneden de werkelijkheid vermits noch de onbecijferde aanvragen (de helft van de gevallen), noch bedrijven die nog niet in het havengebied gevestigd zijn, hierin meegerekend zijn.

Weerslag van de crisis.

Omdat de economische crisis de over de waterweg getransporteerde volumes in erge mate getroffen heeft werden de gegevens betreffende de werkgelegenheid extra onderzocht in deze studie. Daaruit blijkt dat de havengebonden tewerkstelling relatief stabiel is gebleven in 2009: 1/3^de van de ondernemingen heeft tussen 2006 en 2009 het personeelsbestand uitgebreid, nagenoeg de helft heeft het gehandhaafd en slechts 1/5^de onder hen heeft moeten laten afvloeien.

Wat de toekomstige evolutie van hun personeelsbestand betreft zijn 1/4^de van de verantwoordelijken der havenbedrijven van mening in staat te zijn hun personeel uit te breiden op middellange termijn (eind 2011) terwijl de helft zich baseert op een stabiel personeelsbestand en slechts 8% overwegen hun personeel gedurende deze periode te laten inkrimpen.

Besluit.

De Brusselse haven blijft, dankzij haar werkgelegenheid (nagenoeg 12.000 jobs in België, waarvan er 5.600 direct) en dankzij haar toegevoegde waarde en haar betrokkenheid in de bevoorrading van het gewest, een regionaal economisch trekpleister van eerste rang en een «toonaangevende sector voor groei en tewerkstelling» voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.